Halep, 12 Aralýk 2016'da Rus ve Ýran destekli Esed ordusu tarafýndan düþürülmüþtü. Üzüntümüz hadsizdi. 30 Kasým 2024'te geri alýndý.
| Kategori : / DÜNYADA NELER OLUYOR | Okunma Says: 115 |
Türkiye, aylardr ana muhalefet cephesinde pavyonlardaki delege
avndan aibeli kurultaya, belediyelerdeki yolsuzluklardan siyasilerin
özel hayatlarnda patlak veren skandallara kadar uzanan bir kriz
sarmalyla megul. Son olarak buna mahkemeden çkan "mutlak
butlan" kararyla parti koridorlarnda yaanan iktidar kavgalar
eklendi. Bir yanda görevden alnanlar, dier yanda geri dönenler ve
bitmek bilmeyen kurultay tartmalar... Demokrasilerde muhalefetin
misyonu en az iktidar kadar hayatidir. Hürmüz Boaz kilitlenmi, Körfez'deki ABD-ran gerilimi küresel ekonominin ah damarna dayanm ve ABD-Çin-Rusya ekseninde olaanüstü gelimeler yaanyorken; dünyann gidiatn iç meseleler nedeniyle okumaya vakit bulmayan bir muhalefet kimliiyle Türkiye'nin gelecei nasl ina edilecek?
Bu ksr döngüden bamz kaldrp haritaya biraz daha geni bir
perspektiften baktmzda, dünyay etkileyecek bir sarsntnn da
Pasifik"te yaandn görüyoruz. Geçtiimiz hafta küresel
diplomasinin kalbi Pekin"de att. Birbirinin pei sra gerçekleen iki
kritik ziyaret önümüzdeki yüzyln yeni küresel mimarisini
ekillendirme potansiyeline sahip.
Önce Donald Trump, kalabalk bir heyetle Çin"e gitti."Mar-a-Lago
malikânesinin kibirli sahibi", Orta Dou bataklnda prestij
kaybeden bir ABD bakan olarak i Cinping"in karsna çkt.
Trump"n amac, Hürmüz"deki tkankl Çin üzerinden amak ve iç
siyasetteki kan kaybn durduracak sahte bir zaferle ülkesine
dönmekti.
Ancak Pekin"in binlerce yllk devlet akl, ABD"nin bu
aceleci hamlelerini "Tukidides Tuza" bilgeliiyle karlayarak onu
kendi arl altnda yormaya devam ediyor. Trump"n ziyareti birkaç
ticari anlama makyajyla sunulsa da aslnda gerileyen bir hegemonun
yükselen yeni güce kar çaresizliinin tescili oldu. ABD finans
tekellerinin ve küresel sermayenin yava yava eksen kaydrd bir
dönemde, Washington"n dayatmalar artk Pekin"de karlk bulmuyor.
Trump"n hemen ardndan Vladimir Putin"in Pekin'e inmesi ise bu
yeni dönemin altn kaln çizgilerle çizdi. ABD"nin küresel liderlik
iddiasnn zayflad bir konjonktürde, Çin ve Rusya liderleri
yaymladklar tarihî bir manifesto ile "çok kutuplu dünya düzenini"
resmen ilan ettiler.
Hegemonyaya, yaptrm siyasetine ve Souk Sava
zihniyetine kar kurulan bu blok, Bat"nn dayatt kurallara alternatif
yeni bir finansal, ekonomik ve askerî mimari ina ediyor. Rusya,
Ukrayna bataklnda yorulduu için Çin karsnda "küçük ortak"
konumuna itilmi olsa da bu asimetrik ama stratejik dayanma ABD
eksenli tek kutuplu dünyay temelinden sarsyor. Sibirya"daki doal
gaz hatlarndan Kuak Yol Projesi"ne uzanan devasa yatrmlarla,
Avrasya"nn kalbinde yeni bir damar sistemi örülüyor.
te tam da bu yüzden, Türkiye"nin s iç siyasi tartmalara hapsolma
lüksü yok. Dünya, "Orman Kanunlar" ile "Çok Tarafl Birlii"
arasnda yeni bir denge ararken, Orta Dou"daki ate çemberi her
geçen gün daralrken, vizyonu bir sonraki kurultay kazanmaktan
öteye geçemeyen ana muhalefetteki siyasi hesaplarla bu küresel
frtnay atlatamayz.
Peki, tüm bu ate çemberinin ortasnda Türkiye nerede duruyor?
Türkiye, etrafn saran ateten gömlei ustalkla çkarp kurulan
jeopolitik tuzaklardan yara almadan syrlmakla kalmam, stratejik bir
mevzi kazanma baars da göstermitir. Küresel bloklarn tedarik
zincirlerini silah olarak kulland bu yeni çada Ankara, Dou
Akdeniz ve Karadeniz eksenindeki proaktif hamleleriyle yeni ticaret
ve enerji koridorlarnn âdeta merkez üssü hâline gelmektedir.
Bu diplomatik ve ekonomik manevra alannn gerisinde çelik bir zrh gibi,
insansz hava araçlarndan uzun menzilli savunma sistemlerine uzanan
geni bir yelpazede millîleen stratejik askerî teknoloji yatmaktadr.
Sahada caydrc bir askerî güçle desteklenmeyen hiçbir koridorun
hayatta kalamayaca gerçeiyle Türkiye, bölgesel güvenlik
mimarisini kendi savunma sanayii kapasitesiyle garanti altna alyor.
Bu stratejik uyann en çarpc sembolü ise diplomasinin rotasnda
gizli. Küresel güçlerin Pekin"e gittii, hesaplarn yalnzca Washington-
Çin-Moskova üçgeni üzerinden yapld bir ortamda, Cumhurbakan Recep Tayyip Erdoan’n Türkistan corafyasna yapt ziyaret
tarihî bir mesajdr. Bu hamle, Türkiye"nin sadece Bat ile Dou
arasnda skm pasif bir "köprü" olmadn; Orta Koridor vizyonu
ve Türk Devletleri Tekilat ile dorudan kendi çekim merkezini ina
eden kurucu bir aktör olduunu ilan ediyor. Türkiye’nin öncülüünde,
Basra’dan balayp Türkiye üzerinden Avrupa'y Asya’ya balayacak
olan ve Yeni pek Yolu olarak da adlandrlan Kalknma Yolu
Projesi, Türkiye’yi merkez bir ülke yapacak. Hicaz Demir Yolu
Projesi Kzldeniz’i demir raylarla stanbul’a ve oradan Avrupa’ya
balayacak.
"Mutlak butlan" kavramn sadece parti tüzüklerinde ve yarg
kararlarnda aramayalm. Bat"nn çöken hegemonyas da küresel
ölçekte “mutlak butlan” ile yüzlemek üzere. Bugün bu ülkenin
aydnlarnn asl boyun borcu bu küresel gelimelere odaklanmaktr.
Gözümüzü ufka dikme vakti gelmitir.
Yazar: Refik Tuzcuoðlu |
24-05-26 |
||
| E mail: yeniakit.com | Tweet | ||
 |
 |
||
